Kırık ve Alçı Çıktıktan Sonra Evde Fizik Tedavinin Hayati Önemi

Bir travma sonucu kemik kırıldığında ve ortopedi hekimi tarafından o bölge uzun süre alçıya (veya atele) alındığında, kemiğin biyolojik olarak kaynaması genellikle 4 ila 6 hafta sürer. Hastaların neredeyse tamamı, o beklenen "alçının kesilip çıkarıldığı gün" her şeyin normale döneceğini, hemen kalkıp yürüyebileceğini veya kolunu kullanabileceğini hayal eder. Ancak alçı çıktığı an karşılaştıkları manzara genellikle şok edicidir: Bacak veya kol incelmiş, deri kurumuş, morarmış ve eklem adeta taşa dönmüş gibi kilitlenmiştir.

Hareketsiz geçen bu uzun süreçte kemik kaynamıştır ancak hareketsiz kalan bölgedeki eklem kapsülü ve bağlar sertleşerek kontraktür (eklem kilitlenmesi) yaratmış, kaslar ise kullanılmadığı için ciddi oranda erimiştir (atrofi). Asıl zorlu rehabilitasyon süreci işte o gün başlar.

Alçı Sonrası Neden "Evde" Tedavi Tercih Edilmeli?

Özellikle alt ekstremite (ayak bileği, kaval kemiği - tibia, diz veya kalça) kırıklarında, ortopedi hekimleri kaynayan yeni kemiği korumak için hastanın bir süre daha o bacağın üzerine tam yük vermemesini ister. Bu süreçte hastanın koltuk değnekleriyle veya tekerlekli sandalyeyle merdiven inmesi, arabaya binip inmesi ve kliniğe taşınması çok yorucu ve risklidir. Evde mobil fizyoterapi sayesinde hasta, klinik stresine girmeden, yeni kaynamış kemiğini yeniden travma riskine (düşmeye) atmadan güvenle ve hızla tedavisine başlayabilir.

Kırık Sonrası Rehabilitasyonda Adım Adım Ne Yapıyoruz?

Kliniğimizin uzman fizyoterapistleri evinize geldiğinde, doktorunuzun izin verdiği yük taşıma (Weight Bearing) protokollerine harfiyen uyarak şu adımları izler:

• Eklem Açıklığını (ROM) Geri Kazanma: Alçı içinde haftalarca donan eklemin (örneğin donuk bir ayak bileğinin), ortopedik manuel terapi teknikleri (Mulligan konsepti) ve yumuşak doku germe manevralarıyla eski doğal esnekliğine kavuşturulması.
• İnatçı Ödem Atımı ve Ağrı Yönetimi: Alçı çıktıktan sonra ekstremite aşağı sarkıtıldığında anında şişmeye ve zonklamaya başlar. Spesifik lenfatik dolaşım masajları, kinezyolojik bantlama ve elevasyon egzersizleri ile bu inatçı ödem dağıtılır.
• Kademeli Yük Verme ve Yürüme Eğitimi: Kırık hattına asla zarar vermeden, doktorun izin verdiği oranda (Örneğin %25, %50 veya tolere edebildiği kadar) ağırlık aktarma çalışmaları yapılır. Hastaya koltuk değneği ile doğru adım atma (üç nokta yürüyüşü vb.) öğretilir.
• Denge (Propriyosepsiyon) ve Kas Güçlendirme Eğitimi: Eriyen (atrofiye uğrayan) kaslar klinik pilates bantlarıyla yeniden hacimlendirilir. Eklemin tekrar burkulmaması için özel denge tahtalarında beyin-kas refleksleri yeniden kodlanır.