MS (Multipl Skleroz) Hastalığında Evde Fizik Tedavinin Hayati Rolü

Multipl Skleroz (MS), beyni ve omuriliği birbirine bağlayan sinir liflerinin etrafındaki koruyucu kalkanın (miyelin kılıfının) hastanın kendi bağışıklık sistemi tarafından hasara uğratılmasıyla ortaya çıkan; genellikle akut ataklar ve kısmi düzelmelerle (remisyon) seyreden kronik nörolojik bir hastalıktır. MS hastalarının günlük yaşantılarını zorlaştıran en büyük şikayetleri; bacak kaslarında yaşanan şiddetli sertleşmeler ve kasılmalar (spastisite), ayakta dururken yaşanan denge kayıpları ve gün içinde aniden hastayı yatağa düşüren açıklanamaz bir "Aşırı Yorgunluk" (Fatigue) hissidir.

Nöroloji Polikliniği Sonrası: Neden Evde Tedavi Tercih Edilmelidir?

Fizik tedavi ve rehabilitasyon, nöroloji doktorunun uyguladığı tıbbi (ilaç/kortizon) tedavinin ve MS yönetiminin ayrılmaz bir yarısıdır. Ancak MS hastaları yapıları gereği sıcağa ve aşırı efora karşı inanılmaz derecede hassastır. Tıpta buna "Uhthoff Fenomeni" adı verilir.

Özellikle yaz aylarında, Marmaris gibi sıcak bölgelerde veya hasta bir efor sarf ettiğinde vücut çekirdek ısısı sadece yarım derece bile artarsa, nörolojik belirtileri (bulanık görme, kollarda güçsüzlük veya denge kaybı) aniden kötüleşebilir.

Bu fizyolojik gerçekten yola çıkarak; bir MS hastasının kliniğe veya hastaneye gitmek için dışarıda sıcakta harcayacağı efor, trafikte yaşayacağı stres veya kalabalık bir salonda cihaz sırası beklerken yaşayacağı yorgunluk, yapacağı fizik tedavinin tüm iyileştirici verimini sıfıra indirebilir. Evde fizik tedavi (Mobil Fizyoterapi), hastanın kısıtlı "Altın Enerjisini" yollarda harcamasını engeller ve bu enerjiyi sadece iyileşmeye, doğru egzersizlere saklamasına olanak tanır.

MS Tedavisinde Evde Uyguladığımız Fizyoterapi Stratejileri Nelerdir?

Her MS hastasının etkilenen beyin bölgesi ve şikayetleri parmak izi gibi birbirinden farklıdır. Bu nedenle "herkese aynı standart egzersizi yaptırmak" MS tedavisinde işe yaramaz. Kliniğimizin eve gelen fizyoterapistleri tamamen kişiye özel şu hedeflere odaklanır:

• Aşırı Yorgunluk (Fatigue) Yönetimi: Hastanın gün içindeki kısıtlı enerjisini doğru kullanması (enerji konservasyonu) için yaşam alanı ergonomik olarak düzenlenir. Kas güçlendirme egzersizleri, hastayı asla tükenme noktasına getirmeyecek şekilde (kısa setler ve uzun dinlenme aralıklarıyla) planlanarak verilir.
• Spastisite (Kas Katılığı) ve Kramp Kontrolü: Geceleri uykuyu bölen veya yürümeyi zorlaştıran, sürekli kasılan bacak veya kol kaslarını rahatlatmak için ağrısız pasif germeler (stretching), doğru eklem pozisyonlamaları ve derin fasyal gevşetme teknikleri uygulanır.
• Denge (Propriyosepsiyon) ve Koordinasyon: Yürürken yaşanan "sarhoş gibi" sendelemeleri ve hayati tehlike yaratan düşme risklerini en aza indirmek için; gövdeyi dik tutan kor (merkez) kaslarını güçlendirici, derin duyu (propriyosepsiyon) temelli özel nöromotor egzersizler çalışılır.